QUY HOẠCH VÙNG THỦ ĐÔ

MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ PHÂN CẤP QUẢN LÝ

GIỮA TRUNG ƯƠNG VÀ ĐỊA PHƯƠNG TRONG LẬP VÀ

THỰC HIỆN QUY HOẠCH VÙNG THỦ ĐÔ

Tô Anh Tuấn – PCT.TT Hội Quy hoạch PTĐT Hà nội

*****************

1.      Mức độ liên kết vùng thể hiện trình độ phát triển của vùng và của quốc gia. Phân cấp quản lý giữa trung ương, vùng và địa phương (tỉnh, thành phố) là tất yếu khách quan.

2.      Ở Việt nam, vùng không phải là một cấp hành chính, tuy nhiên mối liên kết vùng đã và đang ngày càng chặt chẽ, là yếu tố quan trọng tác động tới quá trình phát triển kinh tế – xã hội – đô thị của từng địa phương và cả vùng.

Vai trò và trách nhiệm ở cấp quốc gia và vùng vì vậy đều do trung ương đảm nhiệm, do đó cần có cơ quan đầu mối giúp thực hiện chức năng này, nhất là đối với Vùng Thủ đô.

3.      Trong Vùng Thủ đô Hà nội thì thành phố Hà nội vừa là hạt nhân, vừa là đầu tàu phát triển vì vậy có trách nhiệm lớn trong tham gia hình thành và thực hiện quy hoạch Vùng Thủ đô.

4.      Để việc phân công giữa trung ương và địa phương trong quy hoạch Vùng đạt hiệu quả cao thì yếu tố quyết định là phải tạo được sự thống nhất cao và rõ ràng từ nội dung quy hoạch Vùng tới quá trình thực hiện. Phân cấp không phải là khoán trắng. Phân công, phân cấp phải trên tinh thần phối hợp và có cơ chế phối hợp hiệu quả, bổ xung, hỗ trợ cho nhau.

Quy hoạch Vùng cần do trung ương tổ chức lập. Quá trình lập và nội dung quy hoạch Vùng cần thực hiện tốt các chức năng định hướng và phát hiện, tập hợp, phản ánh, phối hợp và điều hòa, điều tiết, tổ chức và phân công nhằm tối đa hóa hiệu quả của các nguồn lực trên địa bàn. Ngay trong quy hoạch Vùng đã cần xác định cơ bản các nội dung và nguyên tắc của việc phân công, phân cấp quản lý giữa trung ương và địa phương trong triển khai và tổ chức thực hiện quy hoạch.

Các định hướng và nội dung của quy hoạch Vùng cần được tuân thủ và thể hiện thống nhất trong các quy hoạch của địa phương. Mặt khác các quy hoạch, định hướng đã có và lợi ích của địa phương là một cơ sở quan trọng để xây dựng quy hoạch Vùng.

5.      Trong phân công, phân cấp thì hai nội dung cơ bản là quản lý và thực hiện. Xét về tổng thể trong phân cấp thì các vấn đề, nhiệm vụ, công trình có ý nghĩa, tầm vóc, trình độ, nguồn lực và hệ thống quốc gia hoặc liên tỉnh sẽ thuộc phạm vi trách nhiệm của trung ương, bao gồm cả vai trò tổ chức và kiểm tra, giám sát. Các vấn đề còn lại thuộc trách nhiệm của địa phương (tỉnh, thành phố). Một số vấn đề, nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của trung ương, nhất là các vấn đề, liên tỉnh có thể được phân công cho các địa phương dưới sự chỉ đạo, tổ chức của trung ương.

6.      Phạm vi trách nhiệm được phân cấp giữa trung ương và địa phương không phải là cố định mãi mãi mà có thể được điều chỉnh trong quá trình phát triển , tùy thuộc vào bối cảnh, trình độ, điều kiện và các quy định pháp luật liên quan.

7.      Trong phân công, phân cấp cần chú trọng phát huy thế mạnh, sự tích cực chủ động của các địa phương, khuyến khích sự liên kết chủ động giữa các địa phương trong giải quyết các vấn đề liên tỉnh.

Về phía trung ương, sự tham gia tích cực, chủ động, trách nhiệm cao của các bộ, ngành là yếu tố rất quan trọng.

8.      Cùng với phân công, phân cấp cần có cơ chế hoạt động thường kỳ để phối hợp giữa trung ương và địa phương, giữa các địa phương trong vùng, đồng thời kiểm tra, giám sát việc thực hiện các định hướng, quy hoạch và chương trình chung, đánh giá phản hồi các vấn đề từ thực tế để bổ xung, điều chỉnh kịp thời.

9.      Hai lĩnh vực cơ bản vừa là đối tượng, vừa chịu tác động mạnh mẽ của việc phân cấp là sản xuất và cơ sở hạ tầng.